Sağlık Çalışanlarının Görünmez Düşmanı
Hastaneler, şifa dağıtırken çalışanları için yüksek risk barındıran yerlerdir. En büyük tehdit, enfekte hastalardan veya kontamine materyallerden bulaşan Biyolojik Risk Etmenleridir (Hepatit B, Hepatit C, HIV, Tüberküloz). Biyolojik Etkenlere Maruziyet Risklerinin Önlenmesi Hakkında Yönetmelik, bu risklerin yönetilmesini zorunlu kılar.
Delici ve Kesici Alet Yaralanmaları
Hemşireler ve temizlik personeli arasında en sık görülen kaza türü iğne batmasıdır. Kullanılmış bir enjektörün batması, ciddi enfeksiyon riski taşır.
Önlemler:
- Recap Yapma Yasağı: İğne kapağını tekrar takmaya çalışmak (Recapping) kesinlikle yasaktır.
- Keskin Atık Kutusu: Kullanılan iğneler, bistüriler ve ampuller, delinmeye dayanıklı sarı renkli plastik kutulara atılmalıdır. Bu kutular %75 dolulukta değiştirilmelidir.
- Güvenli Ekipman: Kendinden korumalı (mekanizmalı) enjektörler ve kan alma setleri kullanılmalıdır.
Tıbbi Atık Yönetimi ve Renk Kodları
Hastanelerde atıkların kaynağında doğru ayrıştırılması hem çevre sağlığı hem de çalışan güvenliği için kritiktir:
- Kırmızı Torba (Tıbbi Atık): Enfekte atıklar, kanlı pansumanlar, eldivenler. (Üzerinde 'Uluslararası Biyolojik Tehlike' amblemi olmalıdır).
- Turuncu Torba (Geri Dönüşüm): Kağıt, karton, plastik (Hasta temaslı olmayan).
- Mavi Torba (Cam Atık): Serum şişeleri, ilaç flakonları.
- Siyah Torba (Evsel Atık): Ofis çöpleri, yemek artıkları.
Kişisel Koruyucu Donanım (KKD)
Standart önlemler her hasta için uygulanmalıdır. Eldiven kullanımı temel kuraldır. Sıçrama riski olan işlemlerde gözlük/siperlik takılmalıdır. Solunum yoluyla bulaşan hastalıklarda (Tüberküloz, COVID-19 vb.) cerrahi maske yetersizdir, N95/FFP2 maske kullanılmalıdır.
Sıkça Sorulan Sorular
İğne batarsa ne yapılmalı?
Bölge sıkılmadan, kanatılmadan bol su ve sabunla yıkanmalıdır. Antiseptik uygulanabilir. Derhal Enfeksiyon Kontrol Komitesi'ne veya İşyeri Hekimine başvurulmalı, gerekirse profilaksi (koruyucu ilaç) tedavisine başlanmalıdır.
Aşılar zorunlu mu?
İşveren, biyolojik risk altındaki çalışanlara (özellikle Hepatit B) aşısını ücretsiz olarak sunmakla yükümlüdür. Çalışan reddederse, bu durum tutanakla kayıt altına alınır.
