Kimyasal Dökülmelerde Panik Yapma, Planı Uygula
Laboratuvarlarda asit, baz veya solvent şişelerinin kırılması sık karşılaşılan kazalardır. Doğru müdahale edilmezse basit bir dökülme, toksik gaz yayılımına veya yangına dönüşebilir. Her laboratuvarda, kullanılan kimyasallara uygun Dökülme Kiti (Spill Kit) bulunması zorunludur.
Spill Kit İçeriği
Standart bir kitte şunlar bulunmalıdır:
- KKD: Kimyasal eldiven, gözlük, tulum, maske.
- Sosis (Bariyer): Dökülen sıvının etrafa yayılmasını engellemek için emici sosisler.
- Absorban (Emici) Ped/Toz: Sıvıyı içine hapseden pedler veya granül tozlar.
- Nötralizanlar: Asitler için bazik, bazlar için asidik tozlar.
- Atık Torbası: Tehlikeli atıkların konulacağı sızdırmaz torba.
Adım Adım Müdahale Prosedürü
- Güvenliği Sağla: Alandaki diğer personeli uyar ve uzaklaştır. Gerekirse alanı havalandır.
- KKD Giy: Kitteki koruyucuları giymeden asla müdahale etme.
- Çevrele: Emici sosislerle döküntünün etrafını çevirerek yayılmayı durdur (Dıştan içe doğru).
- Nötralize Et: Eğer dökülen asit veya baz ise, üzerine uygun nötralizan tozu dök ve reaksiyonun bitmesini bekle.
- Emdir: Emici pedleri veya tozu sıvının üzerine koy.
- Topla: Kirlenen malzemeleri faraş ile toplayıp atık torbasına koy. Zemini deterjanlı suyla sil.
- Bertaraf: Atık torbasını 'Tehlikeli Atık' olarak etiketle ve lisanslı firmaya gönder.
Cıva Dökülmesi (Özel Durum)
Kırılan termometrelerden yayılan cıva, oda sıcaklığında buharlaşır ve çok zehirlidir. Asla süpürgeyle çekilmemelidir (buharı her yere yayar). Cıva toplama kiti (kükürt tozu veya özel süngerler) kullanılmalıdır.
Sıkça Sorulan Sorular
Her dökülmeye su tutulur mu?
Hayır! Bazı kimyasallar (Sodyum metalı vb.) suyla patlar. Konsantre asitlere su tutmak, ısı çıkışına ve sıçramaya neden olur. Önce emdirilmeli, sonra silinmelidir.
Spill kitlerin raf ömrü var mı?
Evet. Özellikle absorban malzemelerin nem çekme kapasitesi zamanla azalabilir. Yılda bir kez kontrol edilmeli ve eksilen/bozulan malzemeler yenilenmelidir.
