Okullar İçin Afet Hazırlığı
Çocukların günün büyük bölümünü geçirdiği okullar, afetlere karşı en hazırlıklı olması gereken kurumlardır. Küçük yaş gruplarının panik eğilimi ve yönlendirme ihtiyacı, okullardaki İSG planlamasını yetişkin işyerlerinden farklı kılar.
Acil Durum Tahliye Planı
Her okulun mimari yapısına uygun, güncel bir tahliye planı olmalıdır.
- Kaçış Yolları: Koridorlarda ve merdivenlerde engeller (saksı, dolap, sıra) kaldırılmalıdır. Acil çıkış kapıları kaçış yönüne doğru açılmalı ve kilitli olmamalıdır (Panik bar kullanılmalıdır).
- Yönlendirme Levhaları: 'Acil Çıkış' levhaları fosforlu (fotolümen) olmalı, karanlıkta bile görülebilmelidir. Yerden 30 cm yüksekliğe de şeritler çekilmelidir (Duman yükseldiğinde alt seviye görünür kalır).
- Sınıf İçi Görev Dağılımı: Öğretmenler sınıfın lideridir. Sınıf başkanı veya görevli öğrenciler, kapıyı açmak veya yoklama listesini almak gibi basit görevler üstlenebilir.
Tatbikat Senaryoları
Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik gereği, okullarda yılda en az 1 kez (tavsiye edilen dönemde 1 kez) tahliye tatbikatı yapılmalıdır.
1. Deprem Tatbikatı (Çök-Kapan-Tutun)
Sarsıntı anında koşmak en büyük hatadır. Öğrencilere sıraların yanına (hayat üçgeni) çökmesi, başını koruması ve sarsıntı bitene kadar beklemesi öğretilmelidir. Tahliye, sarsıntı bittikten sonra başlar.
2. Yangın Tahliyesi
Yangın alarmı duyulduğunda, eşyalar toplanmadan, panik yapmadan, hızlı adımlarla (koşmadan) bina terk edilir. Duman varsa eğilerek (emekleyerek) ilerlenir.
Acil Durum Toplanma Alanı
Okul bahçesinde, binalardan ve elektrik direklerinden uzak, güvenli bir alan 'Toplanma Bölgesi' olarak belirlenmeli ve tabelayla işaretlenmelidir. Tahliye sonrası en kritik adım yoklama alınmasıdır. Eksik öğrenci varsa derhal itfaiye/arama kurtarma ekiplerine bildirilmelidir.
Sıkça Sorulan Sorular
Yangın tüpleri nerede durmalı?
Her katta, kolay ulaşılabilir noktalarda (90 cm yükseklikte asılı) yangın tüpü bulunmalıdır. Öğretmenler ve personel tüp kullanımı konusunda eğitimli olmalıdır.
Merdivenlerde izdiham nasıl önlenir?
Tatbikatlarda öğrencilere 'sağdan inme' kuralı öğretilmelidir. Farklı katların çıkış süreleri planlanarak, merdiven boşluğunda yığılma olması engellenmelidir.