Lejyoner Hastalığı Nedir?
Oteller, tatil köyleri ve spa merkezleri, su sistemlerinin karmaşıklığı nedeniyle Legionella pneumophila bakterisi için ideal üreme alanlarıdır. Bu bakteri, su zerrecikleri (aerosol) yoluyla solunduğunda şiddetli bir zatürre türü olan 'Lejyoner Hastalığı'na yol açar. Ölümcül olabilir. Duş başlıkları, jakuziler, süs havuzları ve soğutma kuleleri en riskli noktalardır.
Riskli Alanlar ve Üreme Koşulları
Lejyonella bakterisi, 20°C ile 45°C arasındaki durgun sularda, kireç ve tortu birikintileri içinde hızla çoğalır. Pas ve biyofilm tabakası bakteriyi korur.
Kontrol Önlemleri:
- Sıcak Su Derecesi: Sıcak su tanklarında (boyler) su sıcaklığı en az 60°C'de tutulmalıdır. Musluktan akan su, 1 dakika içinde en az 50°C'ye ulaşmalıdır (Bakteri 60°C'de ölür).
- Soğuk Su Derecesi: Soğuk su hattı 20°C'nin altında tutulmalıdır.
- Durgunlukla Mücadele: Boş odaların muslukları ve duşları, haftada en az bir kez açılarak suyun akıtılması (flushing) sağlanmalıdır. Sezonluk otellerde açılış öncesi tüm sistem dezenfekte edilmelidir.
Mücadele Yöntemleri
- Termal Şoklama: Suyun sıcaklığı belirli periyotlarla 70°C üzerine çıkarılarak tüm hatta dolaştırılır.
- Klorlama: Su deposunda serbest klor seviyesi sürekli kontrol edilmelidir.
- Mekanik Temizlik: Duş başlıkları ve musluk filtreleri (perlatörler) düzenli olarak sökülüp kireçten arındırılmalı ve dezenfekte edilmelidir.
Yasal Yükümlülük
Sağlık Bakanlığı'nın 'Lejyoner Hastalığı Kontrol Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik'i gereği, konaklama tesisleri düzenli olarak su numunesi aldırıp akredite laboratuvarlarda analiz yaptırmak zorundadır.
Sıkça Sorulan Sorular
Klima sistemlerinden Lejyonella bulaşır mı?
Ev tipi split klimalardan bulaşmaz (su aerosolü üretmezler). Ancak büyük otellerin merkezi iklimlendirme sistemlerinde kullanılan 'Su Soğutma Kuleleri' (Cooling Towers), çevreye su buharı yaydığı için çok büyük risk kaynağıdır ve sıkı kimyasal bakım gerektirir.
Bakteri insandan insana bulaşır mı?
Hayır. Hastalık sadece bakterili su zerreciklerinin solunmasıyla bulaşır. Grip gibi kişiden kişiye geçmez.
