Raspa (Kumlama) ve Silikozis Gerçeği
Tersanelerde gemi sacını boyaya hazırlamak için yapılan basınçlı yüzey temizliğine 'Raspa' veya 'Kumlama' denir. Bu işlemde kullanılan aşındırıcı malzeme (grit) metale çarparak parçalanır ve çok ince tozlar oluşturur. Eğer bu toz silika içeriyorsa, çalışanlar kısa sürede ölümcül Silikozis hastalığına yakalanabilir.
Yasaklı Malzemeler
Türkiye'de ve dünyada, kumlama işleminde Silis Kumu (Kuvars kumu) kullanılması kesinlikle YASAKTIR. Çünkü silis kumu parçalandığında %99 oranında serbest kristal silika tozu açığa çıkar. Bunun yerine şu malzemeler kullanılmalıdır:
- Grit (Demir/Çelik curufu): En yaygın ve güvenli alternatiftir.
- Garnet: Doğal taş.
- Alüminyum Oksit: Hassas yüzeyler için.
Kişisel Koruyucu Donanım: Hava Beslemeli Başlıklar
Kumlama yapan bir işçiyi (Raspacı) toz maskesi (FFP3) korumaz. Çünkü toz yoğunluğu çok yüksektir. Mutlaka Temiz Hava Beslemeli Raspa Başlığı (Maskesi) kullanılmalıdır.
Sistemin Özellikleri:
- Başlık, omuzları da örterek tozu tamamen dışarıda bırakır.
- Dışarıdan bir kompresör, özel filtrelerden (aktif karbon) geçirdiği temiz havayı hortumla başlığın içine basar.
- Başlık içinde pozitif basınç olduğu için dışarıdaki toz içeri giremez.
- Hava hortumunda 'CO Alarmı' bulunmalıdır (Kompresörün egzoz gazını çekme riskine karşı).
Diğer Riskler
- Gürültü: Kumlama çok gürültülü bir işlemdir (110 dB+). Başlık içine kulak tııkaçı da takılmalıdır.
- Titreşim: Basınçlı tabanca kullanımı 'Beyaz Parmak' hastalığına (titreşim kaynaklı damar bozukluğu) yol açabilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Kumlama yapılan alanda diğer işçiler çalışabilir mi?
Hayır. Raspa yapılan bölge brandalarla izole edilmeli, işlem bitip toz çökene kadar o alana korumasız personel girmemelidir.
