Görmezden Gelinen Risk, Kaza Olarak Döner
Risk değerlendirmesi, İSG'nin kalbidir. Bir işyerinde neyin yanlış gidebileceğini önceden düşünüp, önlem almaktır. 'Bizim işimiz kolay, bir şey olmaz' demek, riski yönetmek değil, şansa bırakmaktır. 6331 sayılı kanuna göre bakkalından holdingine kadar her işyeri risk analizi yapmak zorundadır.
Tehlike mi, Risk mi?
Önce kavramları ayıralım. Çoğu kişi karıştırır:
- Tehlike: Zarar verme potansiyeli olan şey (Örn: Islak zemin, açıkta duran kablo, yüksekte çalışma).
- Risk: Tehlikenin gerçekleşme ihtimali ve sonucu (Örn: Islak zeminde kayıp düşmek ve kolunu kırmak).
5x5 Matris Metodu (L Tipi)
Risk analizinde en yaygın ve anlaşılır yöntem budur. Formülü basittir: Risk Skoru = Olasılık x Şiddet
1. Olasılık Puanı (1-5)
- 1: Çok Küçük (Yılda bir)
- 5: Çok Yüksek (Her gün, her an)
2. Şiddet Puanı (1-5)
- 1: Çok Hafif (İş günü kaybı yok, basit sıyrık)
- 5: Çok Ciddi (Ölüm, uzuv kaybı, meslek hastalığı)
Bu iki puanı çarparız. Örneğin; sürekli kullanılan bir merdivenin korkuluğu yoksa:
Olasılık: 4 (Sık kullanım) x Şiddet: 5 (Düşerse ölür) = 20 Puan.
Sonuçları Yorumlama (Renkler)
- 1-6 (Yeşil): Düşük Risk. İzle, acil değil.
- 8-12 (Sarı): Orta Risk. Belirli bir sürede düzelt.
- 15-25 (Kırmızı): Yüksek Risk. DUR! Hemen önlem almadan çalışmaya izin verme.
Adım Adım Uygulama
- Ekip Kur: Tek başına yapma. İşyeri hekimi, ustabaşı ve çalışan temsilcisini yanına al.
- Sahayı Gez: Masada değil, sahada yap. Çalışanlara 'Sizi ne zorluyor?' diye sor.
- Yazıya Dök: Bulduğun her riski tabloya yaz, puanla ve 'Sorumlu Kişi' ata.
- Takip Et: Önlem alındı mı? Risk düştü mü?
