Biyolojik Saatinize Karşı Çalışmak
İnsan vücudu doğal olarak gündüz aktif olmaya ve gece dinlenmeye programlanmıştır. Gece vardiyasında çalışmak, bu doğal ritmi (sirkadiyen ritim) zorlayarak metabolizmadan hormonal dengeye kadar birçok sistemi etkiler. 'Gece Çalışması' kavramı mevzuatımızda 20:00 - 06:00 saatleri arasındaki çalışmaları kapsar ve özel sağlık gözetimi gerektirir.
Temel Sağlık Riskleri
- Uyku Bozuklukları: Gündüz uykusunun kalitesi, gece uykusuna göre düşüktür. Bu durum kronik yorgunluğa ve dikkat dağınıklığına yol açar.
- Sindirim Sistemi Problemleri: Düzensiz beslenme alışkanlıkları ve gece atıştırmalıkları gastrit, ülser ve obezite riskini artırır.
- Kalp Damar Hastalıkları: Uzun süreli gece çalışmasının tansiyon ve kalp krizi riskini tetiklediği bilimsel olarak kanıtlanmıştır.
- Psikososyal Etkiler: Sosyal yaşamdan kopma, ailevi sorunlar ve depresyon eğilimi artabilir.
Yasal Düzenlemeler ve Sınırlar
Mevzuatımıza göre, gece postasında çalıştırılacak işçilerin çalışma süresi 7.5 saati geçemez (turizm, özel güvenlik ve sağlık hizmetleri gibi bazı istisnalar hariç). Ayrıca işveren, gece çalışacak işçilerin sağlık durumlarının gece çalışmasına uygun olduğunu işe başlamadan önce raporla belgelemelidir.
Öneriler ve Korunma
- Beslenme: Gece vardiyasında ağır yemeklerden kaçınılmalı, protein ağırlıklı ve hafif besinler tercih edilmelidir.
- Uyku Ortamı: Gündüz uyunan oda tamamen karanlık, sessiz ve serin olmalıdır.
- Düzenli Kontrol: Gece çalışanları, işyeri hekimi tarafından en az 2 yılda bir periyodik muayeneden geçirilmelidir.
Önemli: Kadın çalışanların gece postalarında çalıştırılabilmesi için özel yönetmelik şartlarına (servis imkanı vb.) uyulması zorunludur.
Sonuç
Gece vardiyası kaçınılmaz bir çalışma düzeni olabilir, ancak sağlık risklerini yönetmek mümkündür. Bilinçli bir yaşam tarzı ve düzenli sağlık gözetimi ile bu zorlu çalışma düzeninin etkileri minimize edilebilir.
