Hava Durumundan Fazlası: Yeni Gerçekliğimiz
Düşünün ki Temmuz ayının ortasında, güneşin tam tepede olduğu bir saatte asfalt döken bir yol işçisisiniz. Asfalttan yüzünüze vuran 150 derecelik sıcaklık, tepenizden inen güneş ve üzerinizdeki ağır kıyafetler... İşte iklim değişikliği dediğimiz şey, kutuplardaki buzullardan önce buradaki işçiyi vuruyor.
Artık 'bu sene yaz çok sıcak geçti' deyip geçemeyiz. İSG profesyonelleri olarak yeni bir düşmanımız var: Isıl Stres (Heat Stress).
Vücut İmdat Çığlığı Attığında
Vücudumuz harika bir klima sistemine sahiptir: Terleme. Ama nem çok yüksekse veya kıyafetler hava almıyorsa, bu klima bozulur. Vücut ısısı 38, 39, 40 dereceye tırmanır. Sonra ne mi olur?
- Sıcak Yorgunluğu: Baş dönmesi, aşırı terleme, mide bulantısı. 'Hadi biraz dinlen' deme vaktidir.
- Sıcak Çarpması (Heat Stroke): Terleme durur, cilt kurur ve kızarır. Beyin 'şalteri indirir'. Bu artık bir ilk yardım konusu değil, acil servis konusudur. Müdahale edilmezse ölümcüldür.
Termometreyi Unutun, WBGT'ye Bakın
Duvardaki termometre 30 derece gösteriyor olabilir ama güneşin altında, nemli bir havada hissedilen sıcaklık 40 dereceyi geçebilir. Bu yüzden biz İSG'ciler, WBGT (Islak Hazne Küre Sıcaklığı) denilen daha akıllı bir ölçüm kullanırız. Bu cihaz, güneşin radyasyonunu, rüzgarı ve nemi hesaba katarak 'gerçek' riski söyler.
ISO 7243 standardı bize der ki: 'Eğer WBGT değeri 28'i aştıysa, o işçiyi 15 dakika çalıştır, 45 dakika dinlendir.' Evet, maliyetli görünüyor ama işçiyi kaybetmekten daha maliyetli değil.
Sadece Sıcak Değil, Böcekler de Geliyor
İklim ısındıkça, eskiden sadece Afrika'da veya Akdeniz'de görülen keneler, sivrisinekler kuzeye, daha serin bölgelere göç ediyor. Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi veya Batı Nil Virüsü artık sadece kırsalın değil, şehir parklarında çalışan belediye işçilerinin de sorunu. Açık havada çalışıyorsanız, artık paçaları çorabın içine sokmak bir 'moda' değil, hayatta kalma taktiğidir.
Peki Ne Yapacağız?
Çözüm basit ama disiplin ister:
- Su, Su, Su: Susamayı beklemeden, her 20 dakikada bir bardak su.
- Gölge Mola Alanları: Şantiyenin ortasına bir tente kurmak zor değil.
- Akıllı Kıyafetler: Teri dışarı atan, UV korumalı teknik kumaşlar. Pamuklu tişört ıslandığında ağırlaşır ve yapışır, teknik kumaş ise nefes alır.
