Danışman mı, İcracı mı?
İş güvenliği uzmanlarının (İGU) en büyük kabusu, bir ölümlü kazada sanık sandalyesine oturmaktır. Yasa diyor ki: 'Uzman rehberdir, danışmandır. Önlemi aldırmak işverenin görevidir.' Teoride böyle. Ama pratikte savcılar, 'Görevi ihmal' suçlamasıyla uzmana da dava açar.
Sorumluluğun Sınırı: Bildirim
Uzmanın sorumluluğu, riski tespit etmek ve işverene yazılı olarak bildirmektir. Uzman, 'Burada kaza olabilir, şu önlemi al' dediyse ve bunu ispatlayabiliyorsa (Onaylı Defter veya İSG-KATİP üzerinden), hukuki sorumluluğu biter. Önlemi almayan işveren sorumludur.
Uzman Ne Zaman Suçlu Olur?
- Tespiti Yapmamışsa: Bariz bir tehlikeyi (Örn: Açık kuyu) görmemiş veya raporlamamışsa.
- Yanlış Bilgi Verdiyse: 'Bu makine güvenli' dediyse ama değilse.
- Takip Etmediyse: Bir kere yazıp kenara çekilmek yetmez. Risk devam ediyorsa tekrar yazmalı, gerekirse Bakanlığa bildirmelidir.
Bakanlığa Bildirim (İhbar) Yükümlülüğü
Eğer işveren, hayati tehlike arz eden bir durumu (Örn: Çökme riski, patlama riski) uzmanın uyarısına rağmen düzeltmiyorsa, uzman bu durumu Çalışma Bakanlığı'na bildirmek zorundadır. Bildirmezse ve kaza olursa, uzman belgesini kaybedebilir ve ceza alabilir.