İşe Başlarken İlk Adım: Sağlık Raporu
Yeni bir işe kabul edildiniz, tebrikler! İnsan Kaynakları size bir evrak listesi verdi ve en başında 'İşe Giriş Sağlık Raporu' yazıyor. İşte kafa karışıklığı burada başlıyor. 'Aile hekimime gitsem olur mu?', 'Devlet hastanesinden heyet raporu mu lazım?', 'Yoksa OSGB diye bir yere mi gideceğim?'
Hadi bu karmaşayı, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'na göre netleştirelim.
Tehlikeli ve Çok Tehlikeli İşlerde Kural Net
Eğer inşaat, metal, kimya, maden gibi 'Tehlikeli' veya 'Çok Tehlikeli' sınıfta yer alan bir işyerinde çalışacaksanız, cevabımız çok net: Raporu sadece İşyeri Hekiminden alabilirsiniz.
Yani mahallenizdeki aile hekiminin verdiği 'Sağlamdır' raporu, bu işyerleri için yasal olarak geçersizdir. İşveren bu raporla sizi işe başlatırsa, olası bir meslek hastalığında veya iş kazasında çok ağır cezalarla (hem idari para cezası hem de tazminat) karşılaşır.
Az Tehlikeli İşyerleri (Ofisler, Mağazalar)
Eğer bir ofiste, bankada veya perakende mağazasında çalışacaksanız (Az Tehlikeli Sınıf) ve işyerinizde 50'den az çalışan varsa; aile hekimleri rapor verebilir. Ancak uygulamada aile hekimleri, işyerinin risklerini bilmedikleri için (haklı olarak) sorumluluk almak istemezler ve sizi hastaneye veya OSGB'ye yönlendirirler.
Neden OSGB?
OSGB (Ortak Sağlık Güvenlik Birimi), işyerlerine İSG hizmeti veren yetkili kurumlardır. Buradaki işyeri hekimleri, sizin yapacağınız işin risklerini (gürültü, toz, kimyasal, yüksekte çalışma vb.) bilir.
- Odyometri (İşitme Testi): Gürültülü bir fabrika için.
- Akciğer Grafisi: Tozlu ortamlar için.
- Kan Tahlilleri: Kimyasal maruziyet için.
Bu tetkikleri değerlendirip, 'Bu kişi bu işte çalışabilir' veya 'Yüksekte çalışamaz ama yerde çalışabilir' şeklinde detaylı ve yasal bir rapor düzenlerler.
Sıkça Sorulan Sorular
Rapor ücretini kim öder?
Yasal olarak iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin maliyeti çalışana yansıtılamaz. İşe giriş muayenesi ve tetkik ücretlerini işveren karşılamalıdır. Ancak pratikte, işe alım kesinleşmediği için adaylardan bu ücreti ödemeleri istenebiliyor.
Rapor ne kadar sürede çıkar?
OSGB'lerde genellikle aynı gün içinde, tüm tetkikler (Kan, röntgen, EKG vb.) tamamlanıp rapor teslim edilir. Devlet hastanelerinde ise randevu ve heyet süreci günlerce sürebilir.
