Laboratuvarda Güvenliğin Temel Kuralları
Laboratuvarlar, yüksek teknoloji ve bilimin buluşma noktası olsa da, risklerin de en yoğun olduğu alanlardır. Kimyasal yanıklar, yangınlar, patlamalar ve biyolojik sızıntılar her zaman bir tehdittir. Güvenli bir laboratuvar ortamı, fiziksel altyapının sağlamlığı kadar çalışanların disiplinli davranışlarına da bağlıdır.
Kimyasal Risk Yönetimi ve Depolama
Laboratuvarda kullanılan her kimyasalın GBF (Güvenlik Bilgi Formu) dosyası hazır ve erişilebilir olmalıdır. Kimyasallar, alfabetik değil, uyumluluk esasına göre depolanmalıdır. Örneğin, asitler ve bazlar, yanıcılar ve oksitleyiciler birbirinden ayrı, sızdırmaz zeminli dolaplarda saklanmalıdır.
Kişisel Koruyucu Donanım (KKD) Standartları
Laboratuvara girerken KKD kullanımı tavizsiz uygulanmalıdır:
- Laboratuvar Önlüğü: Pamuklu ve düğmeleri kolay açılabilir olmalıdır.
- Göz Koruma: Yan korumalı emniyet gözlükleri veya yüz siperlikleri.
- Eldiven: Çalışılan kimyasalın türüne göre seçilmiş (Nitril, Lateks vb.) eldivenler.
- Ayakkabı: Kapalı ve kaymaz tabanlı ayakkabılar.
Acil Durum Donanımları
Her laboratuvarda en fazla 10 saniye mesafede ulaşılabilecek 'Göz Duşu' ve 'Vücut Duşu' bulunmalıdır. Bu donanımlar haftalık olarak kontrol edilmeli ve çalışır durumda oldukları belgelenmelidir. Ayrıca uygun tipte yangın söndürücüler ve dökülme kitleri (spill kits) hazır tutulmalıdır.
Atık Yönetimi
Laboratuvar atıkları asla lavaboya dökülmemelidir. Kimyasal atıklar türlerine göre (asitli atıklar, organik atıklar vb.) ayrı toplama kaplarında biriktirilmeli ve lisanslı firmalar aracılığıyla bertaraf edilmelidir.
Önemli: Laboratuvar ortamında yeme-içme kesinlikle yasaktır. Kimyasalların ağız yoluyla vücuda girmesi en tehlikeli maruziyetlerden biridir.
Sonuç
Laboratuvar güvenliği, bilimsel çalışmaların kesintisiz devam edebilmesi için bir ön koşuldur. 'Önce Güvenlik' prensibiyle kurulan bir sistem, hem araştırmacıları hem de kurumu büyük risklerden korur.
