Vinçler Neden Devrilir?
Şantiyelerde mobil vinç devrilmeleri, genellikle vincin kapasitesinden ziyade, hatalı kurulum ve zemin çökmesi nedeniyle gerçekleşir. Tonlarca ağırlığı kaldıran bir vincin tüm yükü, 'denge ayakları' (outrigger) aracılığıyla toprağa aktarılır. Eğer zemin bu basıncı taşıyamazsa vinç devrilir.
Güvenli Kurulum Adımları
1. Zemin Etüdü ve Ped Kullanımı
Vinç kurulacak zemin (asfalt, sıkıştırılmış toprak, beton) kontrol edilmelidir. Denge ayaklarının altına mutlaka yükü daha geniş alana yayan ahşap veya çelik pedler (zemin plakaları) konulmalıdır. Ped alanı ne kadar genişse, zemine binen basınç (kg/cm2) o kadar azalır.
2. Denge Ayaklarının Açılması
Ayaklar, üreticinin belirttiği sınırlara kadar tam açılmalıdır. Kısmi açılan ayaklar vincin kapasitesini ciddi oranda düşürür. Lastikler tamamen yerden kesilmelidir.
3. Yük Diyagramı (Load Chart) Okuma
Her vincin kabininde bir yük cetveli vardır. Bu cetvel; bom uzunluğu, bom açısı ve çalışma yarıçapına göre kaldırılabilecek maksimum yükü gösterir. Operatör ve sapancı, yükü kaldırmadan önce bu diyagramı kontrol etmelidir. 'Göz kararı' kaldırma yapmak yasaktır.
Rüzgar ve Çevre Riski
Rüzgar hızı üretici limitini (genellikle 50 km/s) aştığında çalışma durdurulmalıdır. Ayrıca enerji nakil hatlarına yaklaşma mesafesine (en az 5 metre) dikkat edilmelidir.
Sıkça Sorulan Sorular
Moment kontrol sistemi nedir?
Modern vinçlerde bulunan LMI (Load Moment Indicator) sistemi, vincin devrilme sınırına yaklaştığını algılar ve operatörü uyararak hareketi (bomu uzatmayı veya indirmeyi) otomatik olarak keser. Bu sistem asla devre dışı bırakılmamalıdır.
Sapancı (İşaretçi) eğitimi zorunlu mu?
Evet. Vinci yönlendiren, yükü bağlayan işaretçilerin eğitimli ve sertifikalı olması yasal zorunluluktur. Operatör, sadece işaretçiden gelen komutlara uyar (Acil durdurma komutu hariç, bunu herkes verebilir).
