Devlet Affetmez: Rücu Mekanizması
Bir işçiniz kaza geçirdiğinde, SGK onu en iyi hastanelerde tedavi ettirir, rapor parası (geçici iş göremezlik ödeneği) verir, sakat kalırsa ömür boyu maaş bağlar. 'Ne güzel, devlet babamız var' dersiniz. Ama SGK, yaptığı bu masrafları biriktirir ve sonra kapınızı çalar: 'Bu kaza senin hatan yüzünden oldu, harcadığım parayı faiziyle geri ver.' İşte buna Rücu Davası denir.
Rücu Şartları: 'Kastı veya Kusuru Varsa'
5510 sayılı Kanun'un 21. maddesine göre, SGK'nın işverene rücu edebilmesi için şu şartlar gerekir:
- İşverenin Kastı: Bile bile kazaya neden olmak (Çok nadirdir).
- İşçilerin Sağlığını Koruma Mevzuatına Aykırı Hareket: Yani İSG kurallarına uymamak. Makinede sensör yoksa, yüksekte korkuluk yoksa, eğitim verilmediyse işveren kusurludur.
- Suç Sayılır Eylem: Taksirle yaralama gibi.
Kusur Oranı Hesabı
SGK, tüm masrafı değil, işverenin kusur oranı kadarını ister. Mahkeme bilirkişisi 'Bu kazada işveren %80, işçi %20 kusurlu' derse; SGK yaptığı 1 milyon TL masrafın 800 bin TL'sini işverenden alır.
Sıkça Sorulan Sorular
İşçi kendi hatasıyla kaza yaptıysa?
Eğer kaza tamamen işçinin dikkatsizliğinden olduysa ve işveren her türlü önlemi almışsa (kaçınılmazlık ilkesi), SGK işverene rücu edemez. Bu yüzden eğitim, zimmet tutanağı ve denetim kayıtları hayati önem taşır.
