Modanın Arkasındaki Emek ve Riskler
Tekstil sektörü, Türkiye ekonomisinin lokomotiflerinden biridir. Ancak, binlerce çalışanı istihdam eden bu sektör; tozlu ortamlar, gürültülü makineler, kimyasal boyalar ve ergonomik zorluklar nedeniyle çok sayıda İSG riski barındırır. Güvenli bir tekstil fabrikası, hem çalışanın sağlığını korur hem de global markaların denetimlerinden başarıyla geçer.
Pamuk Tozu ve Bisinosis Tehlikesi
Pamuk, keten veya kenevir lifleri ile çalışan işletmelerde ortaya çıkan tozlar solunduğunda, akciğerlerde kalıcı hasara neden olan Bisinosis (Pazartesi Hastalığı) gelişebilir.
- Önlem: İplik ve dokuma ünitelerinde güçlü yerel havalandırma sistemleri kurulmalıdır. Ortam toz ölçümleri düzenli yapılmalı ve çalışanlara FFP2/FFP3 tipi maskeler kullandırılmalıdır.
Makine Güvenliği ve Kaptırmalar
Tekstil makineleri (örme, dokuma, konfeksiyon) çok sayıda dönen aksam, iğne ve silindir içerir. Hareketli parçalara el, kol veya saç kaptırılması en sık görülen ağır iş kazalarındandır.
- Önlem: Tüm hareketli aksamlar kapaklı veya sensörlü muhafazalarla korunmalıdır. 'Işık Bariyerleri' kullanılarak elin tehlikeli alana girmesi engellenmelidir. Ayar ve temizlik işlemleri sırasında EKED (LOTO) sistemi uygulanmalıdır.
Boyahane ve Kimyasal Riskler
Kumaş boyama ve terbiye işlemlerinde kullanılan kimyasallar; cilt yanıklarına, alerjilere ve solunum yolu irritasyonlarına neden olabilir.
- Önlem: Boyahanelerde gaz ölçümü yapılmalı, otomatik dozajlama sistemleri kullanılmalı ve çalışanlara kimyasal koruyucu donanımlar sağlanmalıdır.
Ergonomi ve Gürültü
Konfeksiyon bölümlerinde sürekli aynı hareketi yapmak (ütüleme, dikme) kas-iskelet sistemi hastalıklarına; dokuma bölümlerindeki yüksek ses ise işitme kayıplarına yol açar. Ayarlanabilir masalar, ergonomik sandalyeler ve kulak koruyucu kullanımı bu riskleri minimize eder.
Önemli: Tekstil yangınları çok hızlı yayılır. Toz birikintileri birer yakıt görevi görür. Havalandırma kanallarının ve makinelerin periyodik temizliği yangın güvenliğinin parçasıdır.
Sonuç
Tekstil sektöründe iş güvenliği, sürdürülebilir üretimin anahtarıdır. Çalışan sağlığına yatırım yapan işletmeler, hem çalışan memnuniyetini artırır hem de sektördeki rekabet gücünü korur.
