Ne Çok Sıcak, Ne Çok Soğuk: İdeal Çalışma Ortamı
Bir ofiste titreyerek çalışmaya çalışmak veya bir dökümhanede sıcaktan bunalmak... Termal konforsuzluk, çalışanın fiziksel ve zihinsel faaliyetlerini olumsuz etkileyen, iş kazası riskini artıran ve verimliliği düşüren önemli bir faktördür. İSG literatüründe 'Termal Konfor'; sıcaklık, nem, hava akım hızı ve radyan ısının, çalışanın fiziksel aktivitesi ve kıyafeti ile uyumlu olması durumu olarak tanımlanır.
Aşırı Sıcakta Çalışma Riskleri
Özellikle yaz aylarında açık hava çalışanları, fırın ve dökümhane işçileri risk altındadır.
- Isı Çarpması: Vücut ısısının 40°C üzerine çıkması, bilinç kaybı ve hayati tehlike yaratır.
- Isı Bitkinliği: Aşırı su ve tuz kaybı sonucu halsizlik, baş dönmesi ve mide bulantısı görülür.
- Kramplar: Elektrolit dengesizliği kas spazmlarına neden olur.
Önlemler:
Sık su molaları verilmeli, gölgelik alanlar oluşturulmalı ve mümkünse çalışma saatleri günün serin saatlerine kaydırılmalıdır.
Aşırı Soğukta Çalışma Riskleri
Soğuk hava depoları, kışın dış saha çalışmaları ve gıda sektörü çalışanlarını etkiler.
- Hipotermi: Vücut ısısının 35°C altına düşmesi, titreme, konuşma güçlüğü ve zihinsel bulanıklığa yol açar.
- Donuk (Frostbite): Özellikle el ve ayak parmaklarında doku donması ve his kaybı.
Önlemler:
Termal özellikli (katmanlı) kıyafetler sağlanmalı, sıcak içecek ikramı yapılmalı ve ısınma molaları verilmelidir.
Termal Konforu Etkileyen Faktörler
Sadece termometredeki dereceye bakmak yeterli değildir.
- Hava Sıcaklığı: Ortamın ölçülen sıcaklığı.
- Nem: Yüksek nem terlemeyi zorlaştırarak ısı hissini artırır; düşük nem ise boğaz kuruluğu ve statik elektriğe neden olur.
- Hava Akım Hızı: Cereyan, soğuk hissini artırır.
- Radyan Isı: Makinelerden veya güneşten yayılan doğrudan ısı.
Yasal Mevzuat ve Değerlendirme
İşyeri Bina ve Eklentilerinde Alınacak Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik, çalışma ortamının yapılan işe uygun sıcaklıkta olmasını emreder. PMV (Predicted Mean Vote) ve PPD (Predicted Percentage of Dissatisfied) indeksleri kullanılarak termal konfor ölçümleri yapılmalı ve çalışanların memnuniyeti sağlanmalıdır.
Sonuç: Konfor Lüks Değil, İhtiyaçtır
Termal konfor, çalışanın 'şımarıklığı' değil, biyolojik bir gerekliliktir. Uygun iklimlendirme yatırımları ve doğru iş organizasyonu, hem çalışan sağlığını korur hem de işletmenin enerji ve iş gücü verimliliğini artırır.
