Rampalar: Depoların Kaza Kara Noktaları
Lojistik merkezlerde ve endüstriyel tesislerde, malzemenin en yoğun aktığı yerler yükleme rampalarıdır (Dock Levelers). Forkliftlerin tır dorsesi ile depo zemini arasında mekik dokuduğu bu alanlar, ciddi iş kazası potansiyeli taşır. İstatistiklere göre depo kazalarının yaklaşık %25'i yükleme rampalarında meydana gelmektedir.
En Büyük Risk: Erken Hareket (Drive-Away)
Rampa kazalarının en sık görülen ve en ölümcül sebebi, tır şoförünün yükleme işleminin bittiğini sanarak veya bir yanlış anlaşılma sonucu aracı hareket ettirmesidir. O sırada dorsenin içinde veya rampa üzerinde (hidrolik dilin üstünde) olan forklift, tırın çekilmesiyle oluşan boşluğa düşer. Bu durum genellikle operatörün forklift altında kalarak ağır yaralanması veya ölümüyle sonuçlanır.
Bir diğer risk ise 'Creep' (Sürüklenme) olayıdır. Forkliftin sürekli girip çıkmasıyla oluşan momentum, tırı yavaş yavaş rampadan uzaklaştırır. Zamanla rampa dili ile dorse ucu arasındaki mesafe açılır ve forklift düşebilir.
Güvenlik Çözümü: Araç Sabitleme Sistemleri (Vehicle Restraints)
Geleneksel kauçuk tekerlek takozları, kaygan zeminlerde (yağmur, kar, buz) etkisiz kalabilir, ezilebilir veya şoför tarafından unutulabilir/kullanılmayabilir. Modern İSG standartları, manuel önlemler yerine insan hatasını ortadan kaldıran otomatik sistemleri önerir.
1. Kanca Tipi Kilitler (ICC Bar Restraint)
Rampa duvarına monte edilen hidrolik veya elektrikli bir kanca sistemidir. Tır yanaştığında kanca yükselir ve tırın arkasındaki koruma demirini (ICC bar / Tampon) yakalayarak aracı rampaya fiziksel olarak kilitler. Kilit açılmadan tırın hareket etmesi imkansızdır.
2. Tekerlek Kilitleme Sistemleri (Wheel Chock)
Tırın arka tekerleklerinin önüne otomatik olarak çıkan bir bariyer veya koldur. ICC barı olmayan veya standart dışı (konteyner taşıyıcı vb.) araçlar için de uygundur.
İletişim ve Sinyalizasyon (Trafik Işıkları)
Gürültülü ortamda şoför ile forklift operatörü arasındaki iletişimsizlik kazaların ana kaynağıdır. Sesli iletişim yerine net görsel sinyalizasyon (Trafik Işıkları) kurulmalıdır:
- Dışarıda Kırmızı / İçeride Yeşil: 'Tır Kilitlendi'. Forklift operatörü güvenle yükleme yapabilir. Şoför hareket edemez.
- Dışarıda Yeşil / İçeride Kırmızı: 'Yükleme Bitti, Kilit Açıldı'. Forklift rampadan çekilmelidir. Şoför güvenle ayrılabilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Kamyon takozu yasal zorunluluk mu?
Evet. İş Ekipmanları Yönetmeliği ve Karayolları mevzuatı gereği, yükleme/boşaltma sırasında araçların kaymasını önlemek için uygun teçhizat (takoz veya otomatik kilit) kullanılması zorunludur. Ancak otomatik sistemler, manuel takozlara göre çok daha üstün güvenlik sağlar ve operatör insiyatifini ortadan kaldırır.
Rampa körüğü (Dock Shelter) ne işe yarar?
Güvenliğin yanı sıra enerji tasarrufu ve hijyen sağlar. Tır ile depo kapısı arasındaki boşluğu kapatarak yağmur, rüzgar, toz, kuş ve böceklerin depoya girmesini engeller. Zemin ıslanmasını önlediği için forkliftin kayma riskini de azaltır.
